Podkamień koło Brodów

Logowanie

Nazwa użytkownika

Hasło



Nie masz jeszcze konta?
Zarejestruj się

Nie możesz się zalogować?
Poproś o nowe hasło

Nawigacja

Aktualnie online

-> Gości online: 1

-> Użytkowników online: 0

-> Łącznie użytkowników: 558
-> Najnowszy użytkownik: Chasidish

Ostatnio Widziani

robert1942
06:47:31
Marichka
20:11:38
Roman
2 dni
krystian krystian
2 dni
harry harry
2 dni
wgrybos
2 dni
Chasidish
5 dni
swietojanski
1 tydzień
bozenaz
1 tydzień
hawrras
1 tydzień

Statystyki

Zdjęć w galerii: 1733
Artykułów: 372
Newsów: 225
Komentarzy: 1389
Postów na forum: 836
Użytkowników: 560

Shoutbox

Musisz zalogować się, aby móc dodać wiadomość.

05-03-2020 05:38
Album: Dokumenty. Ciekawe skany "podkamienieckich" dok. W. Bieżana: tutaj.

11-05-2013 15:04
Dzięki dostępowi do ksiąg udało się rozpoznać nagrobek Małgorzaty Piątkowskiej oraz Jana i Anny Pleszczuk, Wandy Szymborskiej i Antoniny Szmigielskiej.

20-08-2012 13:21
Indeksy uzupełnione zostały o śluby osób o nazwiskach na literę "T" z lat 1785-1942

09-08-2012 16:26
Uzupełniłem o kolejną notkę z gazety artykuł "O Podkamieniu w prasie"

29-07-2012 12:58
Poprawiłem plan cmentarza - szkoda, że nikt nie zwrócił mi uwagi na błędy na tej stronie.

14-06-2012 14:16
Dzień dobry. Mam naimię Serhij. Jestem z Ukrainy. Na tej stronie internetowej w Liście zamordowanych w Podkamieniu w klasztorze osób znalazłem informację o bracie mojego pra-pradziadka Andrzeja Juzwy.

18-03-2012 20:59
Wizualnie poprawiłem plan Podkamienia: http://www.podkam.
..?page_id=9

24-02-2012 18:50
Przybyło kilka wierszy w dziale "Wiersze i proza".

01-03-2010 18:37
Wzorem strony http://www.olejow.
pl
będę zamieszczał genealogie rodów z Podkamienia, (dostęp dla grupy "Genealogia". Aby przynależeć należy wyrazić taka chęć

01-02-2010 23:22
Poprawiłem trochę listę pomordowanych - ułożona została wg miejsca mordu.

Ankieta


Pamiętaj - Ty też możesz pomóc!!
Wypełnij i wyślij ankietę dot. pomordowanych.
ANKIETA

Stowarzyszenie


A czy Ty zapisałeś/-aś się już do Stowarzyszenia Kresowego Podkamień?
DEKLARACJA

Ankieta

Czy zaakceptowałbyś /-ałabyś reklamy Google wyświetlane na stronie?

TAK
TAK
46% [12 głosy]

NIE
NIE
54% [14 głosy]

Ogółem głosów: 26
Musisz zalogować się, aby móc zagłosować.
Rozpoczęto: 28/08/2017 17:24

Archiwum ankiet

Identyfikacja


Identyfikacja osób

Genealogia


Genealogia Podkamienia

Księgi metrykalne


Księgi metrykalne

I Kataster


Kataster józefiński

II Kataster


Kataster franciszkański

Ostatnie komentarze

Top komentatorzy

Ostatnie zdjęcia

Najczęściej

Najczęściej oglądane:
Liczba obejrzeń: 10,008
Wielki Kamień
Liczba obejrzeń: 9,177
Figurka na nagrobku
Najczęściej komentowane:
Liczba komentarzy: 11
Ułani
Liczba komentarzy: 10
Figura Chrystusa
Najczęściej oceniane:
Liczba ocen: 4
Średnia: 5.00
Na tle pomnika
Liczba ocen: 3
Średnia: 5.00
Klasztor

Newsletter

Aby móc otrzymywać e-maile z Podkamień koło Brodów musisz się zarejestrować.

Warto tam zajrzeć

Nawigacja

Melchior Jakubowski - Podkamień

Miasta wielu religii. Topografia sakralna ziem wschodnich dawnej Rzeczypospolitej, pod redakcją Melchiora Jakubowskiego, Maksymiliana Sasa i Filipa Walczyny, Muzeum Historii Polski, Warszawa 2016, s. 115-118.

 

Melchior Jakubowski

 

Podkamień

 

Niewielkie miasteczko Podkamień położone jest na wyżynnym grzbiecie Woroniaków, na dziale wodnym między dorzeczami Dniepru i Dniestru. Nazwa miejscowości pochodzi od okazałej skały, zwanej Diabelskim Kamieniem, znajdującej się na północny wschód od centrum1. W krajobrazie okolicy dominuje natomiast majestatyczna Góra Różańcowa, położona na wschodnim skraju Podkamienia, zwieńczona charakterystyczną sylwetką podominikańskiego klasztoru. Samo miasteczko ulokowane zostało w dolinie, na zachód od Góry i Kamienia (ryc. XV).

 

Obrazy artykułów: jakubowski1.jpg

 

[Mapa 18. Podkamień na mapie WIG z oznaczeniem obiektów sakralnych: 1. klasztor Dominikanów; 2. kaplica św. Jana Nepomucena; 3. cerkiew pw. św. Paraskiewy (dawna kaplica Stóp NMP); 4. kaplica św. Judy Tadeusza; 5. kaplica św. Rocha; 6. kapliczka św. Wincentego Ferreriusza; 7. kaplica cmentarna; 8.  synagoga]

 

Ok. 1785 r. wśród 2309 mieszkańców było 1210 unitów (52,4%), 901 żydów (39%) i jedynie 198 łacinników (8,6%)2. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego podaje, że w 1880 r. 563 domy zamieszkiwało 3312 osób, w tym 1545 żydów (47%), 968 rzymskich katolików (29%) i 799 greckich katolików (24%)3. W 1914 r. na 3500 mieszkańców przypadało 1450 Żydów (41,5%), 1100 Polaków (31,5%) i 950 Rusinów (27%)4. Po I wojnie światowej liczba ludności wynosiła 2999 osób, w tym 1242 rzymskich katolików (41,5%), 924 grekokatolików (30,9%), 822 żydów (27,5%) oraz 2 przedstawicieli innych wyznań5.

Dzieje Podkamienia ściśle związane są z klasztorem Dominikanów, ufundowanym w 1464 r.6 Miasto przez stulecia funkcjonowało w cieniu maryjnego sanktuarium, obsługując przybywające tam tłumy pielgrzymów. Klasztor, znakomicie położony pod względem obronnym, otoczony był fortyfikacjami i stanowił silną twierdzę, dającą schronienie podczas najazdów tatarskich.

Sercem rozległego założenia klasztornego jest orientowany kościół pw. Wniebowzięcia NMP, w obecnej formie wzniesiony w latach 1612–1695, z wieżą podwyższoną według projektu ks. Pawła Giżyckiego (1761–1762). Od wschodu do kościoła przylega oratorium z lat 1760–1764, a od północy – potężny gmach klasztoru z dwoma wewnętrznymi dziedzińcami (starsza część 1612–1708, nowsza 1746–1759). W obrębie umocnień, na południe od kościoła, powstała jeszcze jedna budowla sakralna – kaplica św. Jana Nepomucena (1772), przed którą stoi kolumna maryjna z 1719 r. U podnóża góry, między klasztorem a miastem, wzniesiono szereg kaplic różnej wielkości. Największa to kaplica Stóp Matki Bożej (1739–1741, według projektu Antonia Castellego). Na północ od niej wzniesiono kaplice św. Judy Tadeusza (przed 1788) i św. Rocha (1772), na południe zaś – kapliczkę św. Wincentego Ferreriusza (koniec XVIII lub początek XIX w.) i kaplicę cmentarną (1796–1797).

 

Obrazy artykułów: jakubowski2.jpg

 

Il. 50. Podkamień. Klasztor podominikański i kaplica św. Judy Tadeusza widziane spod Diabelskiego Kamienia

 

Dominikanie zostali zmuszeni do opuszczenia Góry Różańcowej w 1945 r. W klasztorze ulokowano więzienie, a następnie szpital. Budynki uległy dewastacji. Całkowicie zniszczone zostało cenne wyposażenie kościoła klasztornego. W 1997 r. część kompleksu przejęło greckokatolickie zgromadzenie studytów, którzy prowadzą powolne prace remontowe zrujnowanego obiektu. Remontu doczekały się oratorium oraz kaplice św. Jana Nepomucena i św. Judy Tadeusza. Kościół, klasztor i fortyfikacje pozostają w bardzo złym stanie. Wyremontowano natomiast kaplicę cmentarną, służąca dziś wspólnocie rzymskokatolickiej7.

W okresie przedrozbiorowym w Podkamieniu znajdowały się dwie cerkwie unickie: murowana pw. św. Praksedy oraz druga, zapewne drewniana, pod nieznanym wezwaniem8. Obie zaznaczono na mapie Miega (ryc. XV). Jedna z nich znajdowała się w centrum miasteczka, na północ od rynku. Druga natomiast funkcjonowała w pobliżu Diabelskiego Kamienia, gdzie do dziś przetrwał cmentarz ze starymi, kamiennymi krzyżami nagrobnymi9. Trudno stwierdzić, która była murowana, można jednak przypuszczać, że ta bliższa rynku. Nie całkiem jest również jasne, kiedy cerkwie te przestały funkcjonować. Możliwe, że stało się to już przed 1788 r., gdy władze austriackie przekazały unitom kaplicę Stóp Matki Bożej, odebraną dominikanom. Odtąd pełniła ona funkcję greckokatolickiej cerkwi parafialnej pw. św. Paraskiewy. Po II wojnie światowej została przejęta przez Cerkiew prawosławną, użytkującą ją do dziś10. W ostatnich latach w centrum miejscowości, przy dawnym rynku, wybudowano nową cerkiew greckokatolicką.

 

Obrazy artykułów: jakubowski3.jpg

Il. 51. Podkamień. Kaplica Stóp Matki Bożej (obecnie cerkiew pw. św. Paraskiewy)

 

W Podkamieniu do II wojny światowej funkcjonowała synagoga, znajdująca się blisko rynku, w zachodniej części miasta11. Jej powstanie można wiązać z początkami obecności Żydów w Podkamieniu w XVII w. lub z usamodzielnieniem się tutejszej gminy (wcześniej podległej lwowskiej) w wieku XVIII12.

 

 


 

1. G. Rąkowski, Ziemia Lwowska, Przewodnik krajoznawczo-historyczny po Ukrainie Zachodniej, 3, Pruszków 2007, s. 323, 326.

2. Z. Budzyński, Kresy południowo-wschodnie w drugiej połowie XVIII w., 1: Statystyka wyznaniowa i etniczna, Przemyśl–Rzeszów 2005, s. 228.

3. L. Dziedzicki, Podkamień, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, 8, Warszawa 1887, s. 403.

4. M. Orłowicz, Ilustrowany przewodnik po Galicyi, Bukowinie, Spiszu, Orawie i Śląsku Cieszyńskim, Lwów 1919, s. 98.

5. Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej. Opracowany na podstawie wyników pierwszego powszechnego spisu ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych, 15: Województwo tarnopolskie, Warszawa 1923, s. 3.

6. Historię zespołu przedstawia o. Sadok Barącz, w wersji szczegółowej: S. Barącz, Dzieje klasztoru WW. OO. Dominikanów w Podkamieniu, Tarnopol 1870 oraz w wersji skróconej: tenże, Wiadomość o klasztorze W. O. Dominikanów w Podkamieniu, Lwów 1887. Klasztor oraz związane z nim kaplice szczegółowo omawia P. Krasny, Kościół p.w. Wniebowzięcia Najśw. Panny Marii i Podwyższenia Krzyża Św. oraz klasztor OO. Dominikanów wraz z założeniem pielgrzymkowym w Podkamieniu, [w:] Materiały do dziejów sztuki sakralnej na ziemiach wschodnich dawnej Rzeczypospolitej, 1: Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa ruskiego, 13, Kraków 2005, s. 123–192. Zarys dziejów miasta przedstawia G. Rąkowski, Ziemia Lwowska, s. 323–326. Sugestywny opis Podkamienia w latach międzywojennych: Z.J. Iłowski, S.S. Iłowski, Podkamień. Apokaliptyczne wzgórze, Opole 1994, s. 15–24.

7. G. Rąkowski, Ziemia Lwowska, s. 327–332.

8. W. Kołbuk, Kościoły wschodnie w Rzeczypospolitej około 1772 roku. Struktury administracyjne, Lublin 1998, s. 288.

9. G. Rąkowski, Ziemia Lwowska, s. 326.

10. Tamże, s. 331.

11. http://www.podkamien.pl/viewpage.php?page_id=476 (dostęp: 17 X 2013).

12. The Encyclopedia of Jewish Life Before and During the Holocaust, 2, red. S. Spector, G. Wigoder, Jerusalem 2001, s. 1008.


Poleć ten artykuł
Podziel się z innymi: Delicious Facebook Google Live Reddit StumbleUpon Tweet This Yahoo
URL:
BBcode:
HTML:
Facebook - Lubię To:


Komentarze

Brak komentarzy. Może czas dodać swój?

Dodaj komentarz

Zaloguj się, aby móc dodać komentarz.

Oceny

Tylko zarejestrowani użytkownicy mogą oceniać zawartość strony
Zaloguj się lub zarejestruj, żeby móc zagłosować.

Brak ocen. Może czas dodać swoją?
Wygenerowano w sekund: 0.16
8,666,895 unikalne wizyty